سخاوت کریم خانی

کریم خان زند دستور ساختن حمام وکیل ، بازار وکیل و مسجد وکیل را در شیراز صادر کرده بود . کارگران زیادی کار می کردند و حقوق دریافت می کردند . یکی از ماموران کریم خان به او گفت : عده ای به صرف این که نام شما کریم است نزدیک غروب سر و صورت و لباس های خود را گلی می کنند و در صف می ایستند که حقوق بگیرند . تکلیف چیست ؟ کریم خان گفت : حقوق به آن ها بدهید همین که خودشان را گلی می کنند کفایت می کند .

ذکاوت شاه عباس

شاه عباس صفوی که دستور ساخت رباط ( کاروان سرا ) جهت رونق تجارت راداده بود، دستور داد 999رباط ساخته شود.از او سئوال شد چرا 999بنا ساخته شود و چرا 1000 رباط ساخته نشود ؟شاه عباس گفت بعدها که در تاریخ اقدامات من را می خوانند، چون به کار بردن تلفظ عدد نهصد و نود نه رباط زمان زیادی را می برد پس به عظمت کار من پی خواهند برد در غیر این صورت کم اهمیت جلوه می کند .

پند پذیری نادر

روزی نادر شاه به طور ناشناس به یکی از چادرهای عشایر رفت موقع نهار با عجله قاشق آش را به دهان برد و دهانش سوخت . زن عشایر گفت : تو مثل نادر عمل می کنی نادر گفت : مگر نادر چه کاری انجام داده است زن عشایرگفت: نادر به قلب دشمن می زند و شکست می خورد چون از همه جهات به دشمن حمله نمی کند اگر تو هم به جای این که از وسط ظرف قاشق آش را به دهان ببری، از اطراف ظرف قاشق را بر می داشتی دهانت نمی سوخت . می گویند نادر بعد از این موضوع این روش را در جنگ ها به کار می برد و پیروز می شد.

عاقبت اندیشی شاه عباس

می گویند روزی شاه عباس از جلوی مغازه ای عبور می کرد که داخل مغازه چیزی نبود و پیر مردی داخل آن نشسته بود . شاه عباس از او پرسید در این مغازه خالی چه می کنی ؟ پیرمرد گفت : حــــــــــرف می فروشم . شاه عباس گفت : چه طور ؟!  از قضا پسری از آن جـــــا می گذشت . مبلغ کمی به پیرمرد داد و گفت : یک حرف به من یاد بده. پیرمرد با نگاه به پیراهن ماستی پسر بچه گفت : موقعی که ماست را با نان می خوری ، نان ماستی را بالا بگیر . شاه عباس که شاهد این صحنه بود گفت : هزاربرابر بیشتر از مبلغ این کودک را به تو می دهم و یک کلمه به من یاد بده.پیرمرد گفت : هر کاری که می کنی به فکر عاقبتش باش . شاه عباس که به خاطر این کلمه پول زیادی داده بود ، دستور داد که این جمله را برروی تمام ظروف از جمله ظروف مسی حک کنند . عده ای از اطرافیان شاه عباس قصد جان او را کرده بودند وبه آرایش گر مخصوص شاه عباس گفته بودند هنگام آرایش صورت با قطع رگ گردن شاه عباس به زندگی او خاتمه دهد .روز موعد فرا رسید و آرایش گر شاه عباس قصد چنین کاری داشت . با نگاه به مطلب روی ظرف آب آرایشگاه دست و پایش شروع به لرزیدن کرد . شاه عباس علت را جویا شد . آرایش گر از شاه عباس امان خواست و شرح واقعه را چنین گفت : چون چشمم به نوشته ی ظرف – هرکار می کنی به فکر عاقبت آن باش – افتاد بدنم را ترس فرا گرفت و شما متوجه موضوع شدید . شاه عباس او را ببخشید ، عاملین طراحی سوء قصد را مجازات کرد . شاه عباس گفت : چه پول با برکتی که باعث شد جانم را نجات دهد .

متن حكایت:

شاه عباس از وزیر خود پرسید:"امسال اوضاع اقتصادی كشور چگونه است؟"

وزیر گفت:"الحمدالله به گونه ای است كه تمام پینه دوزان توانستند به زیارت كعبه روند!"

شاه عباس گفت:"نادان! اگر اوضاع مالی مردم خوب بود می بایست كفاشان به مكه می رفتند نه پینه دوزان، چون مردم نمی توانند كفش بخرند ناچار به تعمیرش می پردازند، بررسی كن و علت آن را پیدا نما تا كار را اصلاح كنیم."

تحلیل حكایت:

1- یك شاخص مناسب می تواند در عین سادگی بیانگر وضعیت كل سازمان باشد.

2- در تحلیل شاخص باید جنبه های مختلف را بررسی نمود. گاهی بهبود ناگهانی یك شاخص بیانگر رشدهای سرطانی و ناموزون سیستم است.

          هنگام گلوله باران وحشیانه نولون، ناپلئون جوان مثل یک نی در باد می لرزید. سربازی او را به این حال دید، به هم قطارانش گفت: نگاهش کنید، دارد از ترس می میرد.
          ناپلئون پاسخ داد: بله، می ترسم. اما به جنگیدن ادامه می دهم. اگر نصف من می ترسیدید، مدت ها پیش فرار کرده بودید.

          استاد می گوید: ترس نشان ترسو بودن نیست. ترس می گذارد در برابر موقعیت های زندگی، شجاع و متین باشیم.
          کسی که ترس را تجربه می کند و با وجود این ترس - بی آنکه مرعوب شود به راه خود ادامه می دهد - شجاعت خود را ثابت می کند.
          اما کسی که به شرایط دشوار تن می دهد، بی آنکه خطر را به حساب بیاورد، تنها بی مسئولیتی خود را ثابت می کند.